قرارداد تأمین مالی زنجیره تأمین (SCF) - (Supply Chain Finance Agreement)

 

 

معرفی

قرارداد تأمین مالی زنجیره تأمین (Supply Chain Finance Agreement - SCF) قراردادی است که به موجب آن، یک مؤسسه مالی، بانک، صندوق سرمایه‌گذاری یا شرکت تأمین مالی با همکاری خریدار، فروشنده یا تأمین‌کننده، منابع مالی لازم را برای تأمین سرمایه در گردش، خرید مواد اولیه، تولید، حمل، انبارش یا فروش کالا در طول زنجیره تأمین فراهم می‌کند. هدف اصلی این قرارداد، بهبود جریان نقدینگی (Cash Flow)، کاهش نیاز به سرمایه در گردش، افزایش قدرت خرید تأمین‌کنندگان، کاهش هزینه‌های مالی و ایجاد پایداری در زنجیره تأمین است. در مدل SCF، اعتبار مالی معمولاً بر پایه اعتبار خریدار اصلی یا جریان تجاری واقعی ایجاد می‌شود و این موضوع باعث می‌شود تأمین‌کنندگان، به‌ویژه بنگاه‌های کوچک و متوسط (SMEs)، بتوانند سریع‌تر به منابع مالی دسترسی پیدا کنند.

 

قرارداد تأمین مالی زنجیره تأمین (SCF) - (Supply Chain Finance Agreement) - انجمن مجازی تولیدآفرینان

 

اهداف قرارداد

اهداف اصلی قرارداد تأمین مالی زنجیره تأمین عبارت‌اند از:

  • تأمین سرمایه در گردش

  • افزایش نقدینگی بنگاه‌ها

  • کاهش هزینه تأمین مالی

  • کاهش ریسک نکول مطالبات

  • تسریع پرداخت به تأمین‌کنندگان

  • افزایش قدرت خرید مواد اولیه

  • بهبود روابط میان خریدار و تأمین‌کننده

  • افزایش پایداری زنجیره تأمین

  • کاهش زمان وصول مطالبات

  • افزایش ظرفیت تولید

 

طرف‌های قرارداد

بسته به مدل اجرایی، این قرارداد ممکن است میان دو یا چند طرف منعقد شود:

  • خریدار (Buyer)

  • فروشنده یا تأمین‌کننده (Supplier)

  • بانک یا مؤسسه مالی

  • صندوق سرمایه‌گذاری

  • شرکت لیزینگ یا فکتورینگ

  • ضامن یا بیمه‌گر (در صورت نیاز)

  • شرکت مدیریت زنجیره تأمین یا پلتفرم SCF

 

روش‌های متداول تأمین مالی زنجیره تأمین

این قرارداد می‌تواند بر اساس یکی از روش‌های زیر اجرا شود:

۱. تأمین مالی مبتنی بر حساب‌های پرداختنی (Reverse Factoring)

بانک یا مؤسسه مالی مطالبات تأمین‌کننده را پیش از سررسید پرداخت می‌کند و خریدار در موعد مقرر وجه را به بانک بازمی‌گرداند.

۲. تنزیل مطالبات (Receivables Finance)

تأمین‌کننده مطالبات خود را پیش از سررسید به مؤسسه مالی واگذار کرده و نقدینگی دریافت می‌کند.

۳. تأمین مالی سفارش خرید (Purchase Order Finance)

منابع مالی بر اساس سفارش خرید معتبر تأمین می‌شود تا تأمین‌کننده بتواند مواد اولیه یا کالا را تهیه کند.

۴. تأمین مالی موجودی کالا (Inventory Finance)

موجودی کالا به‌عنوان پشتوانه تأمین مالی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

۵. تأمین مالی مبتنی بر اسناد تجاری

مانند برات، سفته، اسناد حمل، اعتبارات اسنادی (LC) یا سایر اسناد تجاری معتبر.

 

موضوع قرارداد

موضوع قرارداد می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • تأمین سرمایه در گردش

  • خرید مواد اولیه

  • خرید تجهیزات

  • تأمین هزینه تولید

  • پرداخت مطالبات تأمین‌کنندگان

  • تنزیل فاکتورها

  • تأمین مالی سفارش خرید

  • تأمین مالی موجودی کالا

  • مدیریت پرداخت‌ها

  • مدیریت وصول مطالبات

 

ارکان اصلی قرارداد

یک قرارداد حرفه‌ای SCF معمولاً شامل بخش‌های زیر است:

  • مشخصات طرفین

  • تعاریف

  • موضوع قرارداد

  • مبلغ و سقف تأمین مالی

  • نوع ابزار مالی

  • دوره تأمین مالی

  • نرخ کارمزد یا سود

  • شرایط پرداخت

  • تضامین

  • تعهدات طرفین

  • اسناد موردنیاز

  • شرایط استفاده از منابع

  • گزارش‌دهی

  • مدیریت ریسک

  • ضمانت اجرا

  • فسخ قرارداد

  • حل اختلاف

  • قانون حاکم

 

تعهدات مؤسسه مالی

مؤسسه مالی حسب مورد متعهد می‌شود:

  • تأمین منابع مالی در حدود قرارداد

  • بررسی و ارزیابی اسناد

  • پرداخت در زمان مقرر

  • حفظ محرمانگی اطلاعات

  • ارائه گزارش‌های مالی

  • رعایت مقررات بانکی و اعتباری

 

تعهدات خریدار

خریدار متعهد است:

  • تأیید فاکتورها یا مطالبات مشمول قرارداد

  • پرداخت وجوه در سررسید توافق‌شده

  • ارائه اطلاعات صحیح و به‌روز

  • همکاری در اجرای فرآیندهای مالی

  • رعایت شرایط قرارداد

 

تعهدات فروشنده یا تأمین‌کننده

تأمین‌کننده متعهد است:

  • ارائه اسناد واقعی و معتبر

  • تحویل کالا یا خدمات مطابق قرارداد اصلی

  • همکاری در فرآیند تأمین مالی

  • خودداری از ارائه اسناد تکراری یا غیرواقعی

  • رعایت تعهدات قراردادی و قانونی

 

تضامین

بسته به مدل قرارداد، تضامین ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • ضمانت‌نامه بانکی

  • چک

  • سفته

  • وثیقه

  • توثیق مطالبات

  • توثیق موجودی کالا

  • بیمه اعتبار تجاری

  • ضمانت شخص ثالث

 

مدیریت ریسک

برای کاهش ریسک‌های مالی و عملیاتی، قرارداد معمولاً شامل موارد زیر است:

  • اعتبارسنجی طرفین

  • کنترل اصالت اسناد

  • تعیین سقف اعتباری

  • پایش مستمر پرداخت‌ها

  • بیمه مطالبات

  • ممیزی مالی

  • مدیریت ریسک نکول

  • کنترل تقلب

 

ضمانت اجرا

در صورت نقض قرارداد، اقدامات زیر حسب مورد قابل اعمال است:

  • مطالبه اصل و هزینه‌های مالی

  • مطالبه خسارت

  • اعمال وجه التزام

  • تعلیق تأمین مالی

  • فسخ قرارداد

  • ضبط تضامین

  • پیگیری حقوقی و قضایی

 

پیوست‌های متداول

این قرارداد معمولاً دارای پیوست‌های زیر است:

  • جدول سقف اعتباری

  • برنامه پرداخت

  • فهرست فاکتورها

  • اسناد تجاری

  • برنامه تأمین مالی

  • جدول کارمزد

  • قراردادهای پایه خرید و فروش

  • تضامین

  • گزارش‌های مالی

  • فرم‌های درخواست تأمین مالی

  • گزارش گردش حساب

  • گزارش عملکرد

 

مزایای قرارداد SCF

  • کاهش فشار نقدینگی بر تولیدکنندگان

  • دسترسی سریع‌تر تأمین‌کنندگان به منابع مالی

  • افزایش ثبات زنجیره تأمین

  • کاهش هزینه‌های تأمین مالی

  • بهبود سرمایه در گردش

  • کاهش ریسک تأخیر در پرداخت

  • افزایش ظرفیت تولید

  • افزایش شفافیت مالی

  • تقویت همکاری میان خریداران و تأمین‌کنندگان

 

جمع‌بندی

قرارداد تأمین مالی زنجیره تأمین (SCF) یکی از مؤثرترین ابزارهای مالی برای مدیریت سرمایه در گردش و افزایش بهره‌وری زنجیره تأمین است. این قرارداد با ایجاد سازوکارهای مالی مبتنی بر معاملات واقعی، به تأمین‌کنندگان امکان می‌دهد مطالبات خود را سریع‌تر نقد کنند و در مقابل، خریداران نیز می‌توانند از شرایط پرداخت بلندمدت‌تر بدون آسیب به تأمین‌کنندگان بهره‌مند شوند. این قرارداد در صنایع تولیدی، خودروسازی، صنایع غذایی، پتروشیمی، فولاد، داروسازی، تجهیزات صنعتی، کشاورزی، لجستیک، بازرگانی داخلی و بین‌المللی، شرکت‌های دانش‌بنیان و پروژه‌های بزرگ تأمین کالا و خدمات کاربرد گسترده دارد و معمولاً در کنار قرارداد خرید کالا، قرارداد تأمین مستمر کالا، قرارداد فروش، قرارداد فاکتورینگ، قرارداد حمل‌ونقل، قرارداد انبارداری و قراردادهای بانکی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

 

 

 

دانلود نمونه قرارداد تامین مالی زنجیره تامین ( SCF ).docx